Zbirka stare i retke knjige

Zbirka stare i retke knjige

0
0
0
s2sdefault

Zbirku stare i retke knjige Muzeja Vojvodine čini više od 1.000 muzealija, više od polovine su knjige i časopisi nastali u rasponu od 15. do 20. veka, dok ostatak čine ekslibrisi pretežno iz kolekcije Bogdana Stanojeva, sa Prvog pančevačkog bijenala 2006, sa Prvog međunarodnog konkursa Ekslibris društva Vojvodine 2009. i mnogi drugi.

Po pitanju publikacija sastav je šarolik, tematski i jezički: ovde su našle mesto knjige iz književnosti, istorije (slovenske i evropske, starije i novije), istorije književnosti, istorije umetnosti, biologije, medicine, vojnih nauka, geografije, pčelarstva, gramatike, zatim tu su rečnici, bedekeri, leksikoni za pojedine oblasti, religiozne i crkvene knjige, školske knjige i slično – na crkvenoslovenskom, ruskoslovenskom, slavenosrpskom, srpskom, hrvatskom, ruskom, češkom, mađarskom, nemačkom, rumunskom, francuskom, italijanskom i engleskom jeziku.

Stara i retka knjiga je pojam koji u muzeološkim okvirima ima istaknuto mesto zbog svoje upadljive prisutnosti u većini zbirki vezanih za istoriju. Naime, od kako je čovek stekao sposobnost beleženja svojih misli i dela, knjiga je bila i ostala vredan izvor informacija o vremenu i prostoru sa kojeg dolazi i ravnopravno je sa ostalim materijalnim izvorima saznanja učestvovala u rekonstrukciji kulturnog nivoa određene epohe i doba. Stoga se na stalnoj postavci Muzeja Vojvodine mogu videti rukopisne knjige iz 15. i 16. veka, prve štampane knjige koje ilustruju politički život i prilike u potonjim vekovima i naročito one koje su vezane za razvoj i širenje obrazovanja i nauke, školstva i književnosti.

Najstarija knjiga u Zbirci je rukopisna: reč je o četvorojevanđelju iz 16. veka vlaško-slovenske redakcije, dok je manja celina knjiga iz 18. veka posebno vredna i dragocena. Uz nemačku "Istoriju Otomanskog carstva" koja datira iz 1701. godine, neprocenjiva su dela koja su kod srpskog naroda uticala na buđenje nacionalnog identititeta i svesti. Nije "Stematografija" Hristofora Žefarovića jedini biser Zbirke stare i retke knjige Muzeja Vojvodine. Nevelika obimom, ali raznorodna po primercima koje čuva, Zbirka poseduje i dela kao što je "Istorija" Jovana Rajića iz 1794, "Fiziku" Atanasija Stojkovića iz 1803, "Srpski rječnik" Vuka Stefanovića Karadžića iz 1818. i 1852. godine, Teofana Prokopoviča "Pervoje učenije otrokom" iz 1724. inače prvi bukvar iz kojeg je učio Dositej Obradović čiji je "Mezimac" iz 1818. godine takođe u Zbirci, "Psalme Davidove" u prevodu Đure Daničića iz 1865, brojne primerke najstarijih brojeva "Letopisa Matice srpske", "Serbskog narodnijeg lista", "Danice", "Komarca" i slično. Tu su i knjige na stranim jezicima vezane za naše kulturno podneblje kao što je Vuka Karadžića "Kleine Serbische Grammatik" u prevodu Jakoba Grima ili Šafarikovo delo iz 1833. "Serbische Lesekörner". U Zbirci se nalaze i primerci kao što je "La nouvelle Héloise" Žan Žak Rusoa iz 1764. ili Hitlerov "Mein Kampf" iz 1927. i 1929. godine.

(Mr Lidija Mustedanagić)

> Izložba "Svet knjige", 2006. - video