Prijava tamburaške prakse za upis na Nacionalnu listu nematerijalnog kulturnog nasleđa

.

0
0
0
s2sdefault

Na inicijativu Etnološkog odeljenja Muzeja Vojvodine, krajem 2019. godine pokrenut je proces prikupljanja materijala i dokumentacije potrebne za upis tamburaške prakse u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa Republike Srbije, u okviru projekta Nematerijalno kulturno nasleđe u Vojvodini: istraživanje, dokumentovanje i interpretacija, finansiranog od strane Ministarstva za kulturu i informisanje Republike Srbije.

Smeštanje tamburaške prakse u kontekst nematerijalnog kulturnog nasleđa u Vojvodini rezultat je sveobuhvatnog naučnog, etnološkog i antropološkog istraživanja ovog kulturnog fenomena. Tamburašku praksu, kao specifičnu kulturnu formu, odlikuje orkestarsko muziciranje na tamburaškim instrumentima. Veštine i znanja sviranja na ovoj vrsti žičanih instrumenata predstavljaju osnovni nematerijalni segment tamburaštva. Pored umeća muziciranja, tamburašku praksu kao element nematerijalnog kulturnog nasleđa, određuju i druge radnje i umeća: komponovanje i aranžiranje za tamburaški sastav, izrada i reparacija tamburaških instrumenata, pevanje uz pratnju tamburaškog sastava, edukacija, tradicionalni model interakcije muzičara sa publikom u kafanskom ambijentu i uključenost tamburaških sastava u običajima životnog i godišnjeg ciklusa. Na bazi ovih karakteristika i uz pomoć drugih rezultata istraživanja tamburaške prakse, Etnološko odeljenje Muzeja Vojvodine pristupilo je izradi aplikacionog dokumenta i sakupljanju ostalih podataka i dokumentacije potrebne za prijavu ovog elementa na listu nematerijalnog kulturnog nasleđa Republike Srbije.

S obzirom na to da je muzika dominantni element tamburaštva, u saradnji sa Fakultetom muzičkih umetnosti u Beogradu i Savezom tamburaških društava Vojvodine oformljen je stručni tim sačinjen od etnologa, etnomuzikologa i predstavnika institucija čija je primarna delatnost tamburaška praksa. U ovom sastavu završena je izrada prijavnog dokumenta (upitnika), u kome je detaljno prezentovan kulturni element sa navedenim planiranim merama zaštite. Pored prijavnog dokumenta, za upis na listu nematerijalnog kulturnog nasleđa sakupljena su pisma saglasnosti predstavnika zajednica koje tamburašku praksu smatraju elementom sopstvenog kulturnog identiteta. Različite ustanove koje su u direktnoj vezi sa očuvanjem, interpretacijom i edukacijom tamburaške prakse su potpisnice pisama saglasnosti. Pored navedene dokumentacije, za potrebe prijave tamburaške prakse na listu nematerijalnog kulturnog nasleđa sakupljen je i izrađen značajan video i foto materijal.

Pored Vojvodine, tamburaška praksa prisutna je i u drugim delovima Republike Srbije i predstavlja reprezentativno kulturno nasleđe srpskog, kao i drugih naroda koji žive na ovom prostoru. U procesu prijave kulturnog elementa obuhvaćene su nacionalne zajednice koje baštine tamburaštvo u svojoj tradicionalnoj kulturi. Pored tradicijske, tamburaška praksa predstavljena je i u kontekstu savremene gradske kulture u Vojvodini. Stručni tim predao je u novembru 2020. godine dokumentaciju i materijal potreban za upis ovog elementa u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa Republike Srbije. Proces istraživanja i sakupljanja potrebnog materijala za ovu prijavu prezentovan je 4. decembra 2020. na Seminaru nematerijalnog kulturnog nasleđa, u organizaciji Odeljenja za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu.

Muzej Vojvodine, kao jedan od predlagača prijave, ima u planu nastavak istraživanja, očuvanja i interpretacije nematerijalnih i materijalnih aspekata tamburaške prakse koja predstavlja važnu identitetsku odrednicu mnogih zajednica koje žive na ovom prostoru.

Msr Aleksandar Antunović, kustos – etnolog

 

 

Povezani članci