Plakati Crvenog krsta

.

0
0
0
s2sdefault

Međunarodna organizacija Crvenog krsta osnovana je u Ženevi 1863. godine, a osnovna načela: humanost, nepristrasnost, neutralnost, nezavisnost, dobrovoljnost, jedinstvo i univerzalnost u teškim vremenima od velikog su značaja. Srpsko društvo Crvenog krsta osnovano je 6. februara 1876. godine, a na prostoru današnje Vojvodine delovalo je od 1881. Društvo Crvenog krsta Ugarske. Iste, 1881. godine, osnovana je Dobrotvorna zadruga Srpkinja Novosatkinja, koja je bila i prva humanitarna organizacija u Novom Sadu, koja je prihvatila načela međunarodne organizacije Crvenog krsta. Zadruga je pružala pomoć starim, bolesnim i siromašnim licima i intenzivno radila na zdravstvenom prosvećivanju naroda u borbi protiv tuberkuloze i drugih zaraznih bolesti. Pored toga, organizovala je brojne društvene događaje, na kojima su prikupljani dobrovoljni prilozi. Mnoge članice ovog društva bile su, istovremeno, i članice Društva Crvenog krsta Ugarske.

Formiranjem Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca 1918. godine nastalo je Društvo Crvenog krsta Srba, Hrvata i Slovenaca, u čijem sastavu je delovalo i Novosadsko Društvo Crvenog krsta. Kao i pre rata, mnoge članice Dobrotvorne zadruge Srpkinja Novosatkinja bile su istovremeno i članice Crvenog krsta, a bavile su se pripremanjem hrane za školsku decu, vođenjem narodne kuhinje i drugim humanitarnim akcijama. Najaktivnije članice Dobrotvorne zadruge i Društva Crvenog krsta bile su Dora Dunđerski, Nana Natošević i Vida Vulko Varađanin.

O radu Novosadskog Društva Crvenog krsta u međuratnom periodu, svedoči nam pedeset jedan plakat, koje je Marija Raletić Rajičić, 2018. godine poklonila Muzeju Vojvodine. Plakati su pripadali Marijinoj prabaki Vidi Vulko Varađanin, članici Upravnog odbora Dobrotvorne zadruge Srpkinja Novosatkinja i dugogodišnjoj predsednici Crvenog krsta u Novom Sadu između dva svetska rata.

Većina plakata predstavljala je pozive građanima Novog Sada i Petrovaradina da prisustvuju brojnim humanitarnim programima: koncertima, čajankama, zabavama, igrankama, a cilj je bio prikupljanje priloga za pomoć ugroženim licima

Pored različitih pojedinačnih idejnih rešenja, za sve plakate je zajedničko prisustvo simbola Crvenog krsta i tekstovi crvene i crne boje (osim jednog, plave boje). Svi plakati sadrže informacije o događaju, učesnicima, vremenu i mestu održavanja, a cilj je naravno bio prikupljanje pomoći. Tako Plakat Novosadskog mesnog odbora društva Crvenog krsta, štampan 1926. godine ističe da Mesni odbor Crvenog krsta u Novom Sadu 5. februara 1926. proslavlja pedesetogodišnjicu Srpskog društva Crvenog krsta. Na sredini je znak Crvenog krsta. U tekstu se navodi program svečanosti i poziv Novosađanima da prisustvuju proslavi i svojim prilozima pomognu Crveni krst.

Pored plakata Mesnog odbora Crvenog krsta u Novom Sadu, sačuvani su i plakati koje je štampao Crveni krst Kraljevine SHS, odnosno Kraljevine Jugoslavije i prosleđivao mesnim odborima širom zemlje.

Plakat Crvenog krsta, povodom nedelje Crvenog krsta od 3. do 10. juna štampan je 1928. godine, a u gornjem delu sadrži crtež sa scenama pomoći Crvenog krsta. Upućen je narodu Kraljevine SHS. Na plakatu je prisutan simbol Crvenog krsta. U tekstu, ispod crteža stoji:“Svi naši sugrađani i naše sugrađanke, kojima je poznat značaj Crvenog krsta i koji su njegovu pomoć osetili za vreme ratova i u poplavama, gladi, zemljotresima i u drugim nedaćama, svi oni osećaju, kako sam Bog daje snagu Crvenom krstu“. Kombinacijom crteža i teksta istaknuta je uloga i značaj Crvenog krsta.

Na Plakatu Glavnog odbora društva Crvenoga Krsta Kraljevine S.H.S. štampanom 1925. godine, simbol Crvenog krsta je dominantan i prati ceo tekst. Ovim plakatom, obavešteni su Prijatelji milosrđa i narodnog zdravlja, prijatelji Crvenog Krsta, da je doneta odluka da 8. jun, dan venčanja kralja Aleksandra I i kraljice Marije bude dan kada se u celoj zemlji organizuje priključenje novih saradnika i prikupljanje priloga za pomoć, pa je ključna poruka plakata i organizacije bila: Pomozite nam pomoći!

Veselinka Marković, muzejski savetnik – istoričar

 

Povezani članci