Odeljenje za izdavačku delatnost i biblioteka

0
0
0
s2sdefault

Izdavačko odeljenje

Izdavačka delatnost Muzeja Vojvodine razvija se uporedo sa njegovim konstituisanjem (prvobitno je to bio Vojvođanski muzej) od 1947. godine. Već 1952. počinje da izlazi Rad vojvođanskih muzeja, danas Rad Muzeja Vojvodine, publikacija koja je na planu muzejskih delatnosti, muzeologije i srodnih disciplina, odnosno nauka koje pokrivaju oblasti zastupljene u svim muzejima Vojvodine skoro jedinstvena na teritoriji Vojvodine, po svom značaju, obimu i trajanju. Za vreme od 56 godina stiglo se do 50. broja, u poslednjih 10 godina objavili smo 6 svezaka, trudeći se da poslednjih nekoliko godina postignemo redovno godišnje izlaženje. Kako bismo zaokružili jedinstveni status i tradiciju u naučnom i kulturnom životu i unapredili istraživački rad, prošle godine smo objavili i Bibliografiju ovog našeg bogatog i značajnog časopisa.

Sa druge strane ostale publikacije koje spadaju u redovnu produkciju Muzeja izlaze u većem broju nego što bi moglo biti očekivano i što se može porediti sa ranijim, ne tako uspešnim godinama. U toku protekle decenije objavljene su studije koje su zaokružile i utemeljile velike izdavačke i istraživačke poduhvate kao što su brojni naslovi iz arheologije: Gomolava 4, autora dr Borislava Jovanovića i Jelke Petrović, zatim Kasnoantička nekropola kod Sviloša u Sremu dr Velike Dautove Ruševljan, Arača – crkve, nekropola, manastir Nebojše Stanojeva, koja se ove godine pojavila i na mađarskom jeziku, te Stubarlija – nekropola naselja Feudvar Predraga Medovića.

Iz istorije vredan pomak u naučnim krugovima u poslednjoj deceniji učinile su monografske publikacije Ljubivoja Cerovića – Srbi u Ukrajini, Draga Njegovana – Prisajedinjenje Srema, Banata, Bačke i Baranje Srbiji 1918. i Prisajedinjenje Vojvodine Srbiji, te knjige Slavka Vejinovića, Đure I. Batinića, Milojka R. Tubića i dr., kao i zbornik sa međunarodnog naučnog skupa Seoba Srba u Rusko carstvo polovinom 18. veka.

Iz muzeologije značajni su doprinosi Mladenka Kumovića sa monografijama Muzeji u Vojvodini (1847–1997) – kulturna politika i razvoj i Muzeološko obrazovanje u Finskoj, Češkoj Republici i Srbiji i Crnoj Gori – komparativni pregled.

Iz istorije umetnosti imamo u poslednjih deset godina objavljene brojne knjige koje daju opsežne i retrospektivna prikaze autora kao što su Sava Stojkov, Zoran Mandić, Feđa Soretić, Pavle Blesić, a koje po svom izdavačkom profilu predstavljaju iskorak u smislu koizdavaštva i recepcije umetnika.

Iz etnologije možemo istaći dve zanimljive i iscrpne publikacije jer obe predstavljaju svršetak jednog velikog istraživačkog puta – Ćilimarstvo Srba u Vojvodini dr Mirjane Maluckov kruna je njenog tridesetogodišnjeg rada u oblasti istraživanja srpskog ćilima, a njoj se ove godine pridružila i knjiga koja se pojavila i na engleskom jeziku Bratislave Idvorean Stefanović Tehnika tkanja ćilima kod Srba u Vojvodini.

Katalozi inače predstavljaju jednu klasu izdanja koja afirmiše Muzej jer su oni nužan pratilac i konačni trag o izložbama koje se ovde priređuju. Od kataloga teško je izdvojiti nekolicinu, jer bez obzira da li se radi o arheološkim, istorijskim, etnološkim ili umetničkim izložbama, zatim izložbama koje gostuju ili su domaće provenijencije, trudimo se da izađu u reprezentativnom obliku, da relevantno predstave i pokriju oblasti kojima se kustosi bave i iza kojih stoji često višegodišnji rad i napor celih timova stručnjaka. Različiti po obimu i dizajnu oni predstavljaju pravi trag i prateći neophodni i dopunski elemenat izloženih muzealija koje baštine znanje proteklih vremena, sticano kroz generacije pregalaca, a često daju i naučne pomake u sagledavanju obima znanja i interpretacije pojedinih oblasti. Ovom prilikom za sada ističem pojavu kataloga zajedničke izložbe naših kustosa, zatim kustosa iz Subotice i grada Ulma u Nemačkoj, kao i drugih stručnjaka, pod nazivom Zavičaj na Dunavu koji se takođe pojavio dvojezično, na srpskom i nemačkom, jer izložba svojim pokretnim karakterom pretenduje na pojavljivanje pre svega u Nemačkoj, ali i u drugim zemljama.

Tu je i za sada neprevaziđena monografija Muzej Vojvodine iz 1997. koju inače imamo i u luksuznom izdanju – to je jedna iscrpna i pregledna prezentacija stalne postavke u Dunavskoj 35, koja pokriva period od preistorije do kraja 19. veka na tlu današnje Vojvodine, grupišući se prema nekoliko oblasti – arheologiji, istoriji, istoriji umetnosti i etnologiji.

Kao i svaka izdavačka kuća i Izdavačko odeljenje Muzeja Vojvodine nikada nije striktno bilo podređeno samo funkciji Muzeja, već je pratilo i kretanje u vremenu i prostoru, imalo je sluha isto tako za prave, a možda i malo manje pogodne izdavačke zahteve koji su se nahodili u kulturnom životu Evrope, naše zemlje, a na prvom mestu Vojvodine, o čemu svedoči više od tri stotine objavljenih publikacija, od kojih se izvestan broj još uvek može kupiti u našoj suvenirnici i pogledati na našem veb sajtu - Monografije, Katalozi izložbi.

(Mr Lidija Mustedanagić)

Biblioteka



Biblioteka Muzeja Vojvodine je specijalna biblioteka čiji je rad usklađen sa radom i organizacijom Muzeja, te je i njena nabavna politika prvenstveno orijentisana na literaturu vezanu za Vojvodinu i njoj susedna područja.

U pitanju je biblioteka internog tipa, čiji korisnici su, pre svega, radnici Muzeja, ali i ostala stručna i naučna lica, istraživači, spoljni saradnici, studenti i đaci.

Biblioteka Muzeja Vojvodine oformljena je 1952. godine kada je ceo knjižni fond, koji se do tada nalazio u priručnim zbirkama, smešten na jedno mesto i kada je dobila svog prvog bibliotekara – Milicu Marković. Od 207 publikacija, koliko ih je tada bilo u priručnim zbirkama Muzeja, fond se stalno povećavao i danas broji 22.210 monografskih publikacija i 18.880 godišta serijskih publikacija.

Bibliotečki fond čine publikacije vezane za sve oblasti kojima se Muzej bavi, a to su arheologija, etnologija, istorija, istorija umetnosti, numizmatika i muzeologija. Veliki deo fonda predstavljaju serijske publikacije, domaće i strane, jer one omogućavaju praćenje savremenih tokova naučnog rada. Biblioteka Muzeja Vojvodine poseduje najznačajnije arheološke, etnološke i istorijske časopise bivše Jugoslavije, Mađarske, Rumunije, Češke, Slovačke, Nemačke, Austrije, kao i savremenu stručnu literaturu drugih evropskih i vanevropskih zemalja.

Navedeni fond nalazi se u zgradi Muzeja Vojvodine u Dunavskoj 35, dok se drugi deo bibliotečkog fonda, koji čini literatura vezana za prošlost Vojvodine od 1918. godine (veliki broj tih publikacija odnosi se na period NOR-a), nalazi u Dunavskoj 37 i broji oko 27.000 publikacija.

Posebno vredan deo Biblioteke Muzeja Vojvodine predstavljaju dve naučne biblioteke. To su biblioteke naša dva poznata arheologa – Miloja Vasića i Bogdana Bruknera.

Biblioteka Miloja Vasića, arheologa „koji je svetu podario otkriće“ Vinče, otkupljena je 1957. godine. Fond Vasićeve biblioteke čine 2.153 publikacije, koje se odnose na različite naučne oblasti, pre svega na praistorijsku arheologiju, antiku i istoriju umetnosti. Veoma važan deo ovog fonda čine časopisi: Starinar, Dolgozatok, Dacia, The museums journal, The British Museum Quaterly, Jahresbericht des Archaeologischen Instituts des deutschen Reiches, Man... U biblioteci se nalazi i veliki broj separata iz stručne literature Mađarske, Rumunije i Bugarske koji se više ne mogu nabaviti. Dela svetski poznatih arheologa i istoričara umetnosti su u njoj, takođe, našla svoje mesto. To su dela Nilsa Aberga, Tompa Ferenca, M. Rostovceva, J. Overbeka, J. Strigovskog i dr. Brojni su i separati, tj. članci samog dr Vasića.

Po želji porodice pokojnog akademika Bogdana Bruknera, u maju 2008. godine Biblioteka Muzeja Vojvodine je dobila na poklon biblioteku ovog našeg znamenitog arheologa. Veliki deo fonda Bruknerove biblioteke odnosi se na praistorijsku arheologiju, odnosno oblast kojom se akademik najviše bavio. Pored toga, fond čini antropološka i istorijska literatura, ali i literatura vezana za različite naučne oblasti.

U Biblioteci Muzeja Vojvodine publikacije su od samog početka nabavljane kupovinom, razmenom i poklonima, a najzastupljeniji vid nabavke je razmena. Na obradi fonda intenzivno se radi od dolaska prvog bibliotekara. Pored alfabetskog i topografskog kataloga, koji su završeni, u Biblioteci se počelo raditi i na formiranju stručnog i predmetnog kataloga. Elektronska obrada bibliotečke građe započeta je 1996. godine.

(Branka Lugonja)