Muzej prisajedinjenja 1918. godine

0
0
0
s2sdefault

Na inicijativu Pokrajinske Vlade Vojvodine tokom 2016. godine pokrenuta je procedura da se u okviru Muzeja Vojvodine osnuje odeljenje koje bi tretiralo temu prisajedinjenja vojvođanskih oblasti Srbiji 1918. godine. Inicijativa Pokrajinske Vlade Vojvodine poklapala se sa obeležavanjem tri značajna datuma iz nacionalne istorije:

  • stogodišnjica od završetka Prvog svetskog rata (11. novembar 1918);
  • stogodišnjica od održavanja Velike narodne skupštine Srba, Bunjevaca i ostalih Slovena u Novom Sadu (25. novembar  1918);
  • stogodišnjica od oslobođenja i ujedinjenja Južnih Slovena u Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca (1. decembar 1918)

S tim u vezi Muzej Vojvodine je priremio pravnu osnovu koja je omogućavala osnivanje novog odeljenja, a koju je potvrdio Upravni odbor na svojoj sednici od 23. februara 2017. godine (MV del. br. br. 01-161/2). Odeljenje je nazvano Muzej prisajedinjenja 1918. (skraćeno MP1918).

Za prostor delovanja Odeljenja Muzeja prisajedinjenja 1918, određen je deo zgrade koji se nalazi između Muzeja Vojvodine i Arhiva Vojvodine u njenom južnom krilu u ukupnoj površini od oko 250 m2. Kako deo zgrade koja je određena za prostor Muzeja prisajedinjenja 1918, nije bila funkcionalna za muzejsko delovanje bilo je potrebno da se ona preuredi, odnosno adaptira – što je učinjeno tokom 2017. i  2018. godine, baš kao što se preuredio i ceo prostor ispred i oko zgrade Muzeja prisajedinjenja 1918, koji je dobio naziv Park Prisajedinjenja.

Za rukovodioca Odeljenja Muzeja prisajedinjenja 1918, postavljen je Zoran Veljanović, kustos – istoričar, arhivski savetnik, koji je ujedno i zamenik direktora, sa zadatkom da prikuplja, čuva, obrađuje i izlaže predmete koji tretiraju ove teme i u godini jubileja pripremi stalnu izložbenu postavku na kojoj bi se prikazala Velika narodna skupština u Novom Sadu 1918, sa svim značajnim ličnostima koje su iznele taj događaj kao krune napora Srba iz vojvođanskih oblasti za svojom slobodom i ujedinjenjem sa maticom Srbijom (izložbena postavka je svečano otvorena 25. novembra 2018, i dostupna je za posete svakog dana osim ponedeljkom). Istovremeno se, po projektovanom planu prikupljanja muzejskih predmeta za zbirke odeljenja otpočelo sa intezivnim radom te je u prve dve godine prikupljeno, otkupljeno ili dobijeno na poklon više stotina muzejskih predmeta (prethodno je dr Drago Njegovan, direktor Muzeja Vojvodine, doneo odluku o formiranju Zbirki Muzeja prisajedinjenja 1918).

Do danas prikupljeni i stručno obrađeni predmeti raspoređeni su po tematskim celinama, odnosno zbirkama: Zbirka istorijskih predmeta i Zbirka umetničkih predmeta. Predmeti su uglavnom sa kraja devetnaestog i prve polovine dvadesetog veka, dočim su umetnički predmeti poput portreta kralja Petra, regenta Aleksandra, Jaše Tomića itd. iz novijeg pa i savremenog vremena. Sistemsko prikupljanje muzejskih predmeta na terenskim istraživanjima tek predstoji u punom intezitetu.

Odeljenje Muzeja prisajedinjenja 1918, je osmislilo i pokrenulo izdavačku  delatnost koja na različite načine stručno tretira temu prisajedinjenja. Edicija je nazvana Prisajedinje 1918, i u njoj su tokom 2017. i 2018. godine objavljene knjige i drugi stručni tekstovi (knjige se mogu čitati u stručnoj biblioteci ili kupiti u suvenirnici Muzeja Vojvodine):
Knj. 1: Drago Njegovan, Dokumenti o Prisajedinjenju Srema, Banata, Bačke i Baranje Srbiji 1918. Dokumenti i prilozi, treće izdanje, Novi Sad 2017.
Knj. 2. Spomenica oslobođenja Vojvodine: 1918. Drugo izdanje, priredio dr Drago Njegovan, Novi Sad 2017.
Knj: 3. Vojvodina: 1918- 1938. Drugo izdanje, priredio dr Drago Njegovan, Novi Sad 2017.  
Knj. 4. Zoran Veljanović, Jugoslavija potreba ili zabluda, Stvaranje Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca 1918, treće izdanje, Novi Sad 2017.
Knj. 5. Kultura i identitet Bunjevaca, ur. Dr Drago Njegovan, Zbornik sa naučnog skupa održanog u  Novom Sadu 18. februara 2017, Novi Sad 2017.
Knj. 6. Vasa Eškićević, Iz mog ratnog dnevnika 1914-1919. Priredio dr Slobodan Bjelica, Novi Sad 2018.
Knj. 7. Zapisnici privremenih organa vlasti u Novom Sadu 1918 – 1919. Priredila Ljiljana Dožić, Novi Sad 2018.