Koncert duhovne horske muzike „Iznad Istoka i Zapada“

.

0
0
0
s2sdefault

U nedelju, 13. januara 2019. godine u 19 časova, održaće se koncert duhovne horske muzike „Iznad Istoka i Zapada“. Nastupaju Hor novosadskog Univerziteta Hor-Uns i Hor Saborne crkve Sveti Georgije iz Novog Sada. Dirigent je Bogdan Đaković.

Koja je to idejna sila što spasava Balkan da ne bude i idejno između između nego ga uzdiže iznad Istoka i Zapada? To je vera pravoslavna i samo vera pravoslavna. Svi ostali činioci, kao zemljopisni položaj, kultura, nauka, muslimanstvo, politika, zemaljske težnje i aspiracije, drže Balkan između Istoka i Zapada. Vera pravoslavna pak, uzdiže ga iznad Istoka i Zapada, i samo vera pravoslavna.

Hrišćansko-muzički sadržaj koji se definiše kroz 16/17 horskih ili jednoglasnih vokalnih numera podrazumeva hronološko, stilski raznovrsno i ekumensko – sa snažno pocrtanom dominacijom molitveno – zvučnog diskursa Pravoslavlja, visoko umetničko viđenje tradicionalno – modernog repertoara koja ova dva hora imaju na svome programu. U pitanju je dinamična, estetski gledano, postmodernistička kombinacija veoma različitih crkvenih i duhovnih tradicija, od vizantijskog pojanja, preko ruske romantičarske muzike, do modernih i krajnje savremenih rešenja živih autora koji prepoznaju duhovnu muzičku nit kao imperativ njihovog stvaranja. To je stvaralaštvo koje po ugledu na mnoge prethodne faze razvoja crkvene muzike prošlosti tretira duhovni muzički opit kao neodvojiv deo bogoslužbene prakse, ali i koncertnog, misionarskog umetničkog predstavljanja.

Program pored jednoglasnih napeva vizantijske i srpske tradicije predstavlja dela renesansnih (T. Talis), romantičarskih i savremenih ruskih autora (A. Ljvov, M, Ipoli-Ivanov, A. Kastaljski, I. Denisova, I. Alfejev), kao i savremenih britanskih, rumunskih (A. Bulard, N. Lungu), finskih (M. Routinen ) i srpskih (R. Maksimović) kompozitora.

  • Sjemo, sjemo liki, pozdravna pesme episkopu bačkom Mojseju Putniku (1757) Zaharije Orfelin (1725-1785)
  • Slavo vo višnjih Bogu, božićna stihira Anatolij Ljadov (1855-1914)
  • O Tebje radujetsja, irmos na liturgiji Sv. Vasilija Velikog, Ivan Mudi/Ivan Moody (1964)
  • Hvalite imja Gospodnje, pesma sa jutrenja, Irina Denisova - solo sopran: Đurđica Babić
  • Irmos Božićni, tradicionalno srpsko pojanje, srpski prepev dr Nenad Ristović
  • Hear the voice and prayer, anglikanski motet Tomas Talis/Thomas Tallis (1505-1585)
  • Se ninje blagoslovite Gospoda, Mihajlo Ipolit-Ivanov (1859-1935)
  • Tropar sv. Nikoli, Džon Tavener/John Tavener (1944-2013)
  • Tebe pojem, Nikolaj Lungu (20. vek)
  • Izbavljenije posla Gospod, ps. 110, božićna pričasna pesma, po napevu prvog plagalnog vizantijskog glasa komponovao Tiki Zes (1927)
  • Baby so small, message so great, božićna pesma, Alan Bulard/Allan Bullard (1947)
  • Blagoslovite duše moja, Gospoda, ps. 102, Mihajlo Ipolit-Ivanov - klavir: Svetozar Nešić
  • Tjelo Hristovo, Timo Ruotinen / Timo Rautinen (1950)
  • Roždestvo tvoje, božićni tropar, Aleksandar Kastaljski (1856-1926)
  • Bogorodice djevo, iz Svenoćnog bdenija, Mitropoli Ilarion Alfejev (1966)
  • Ja na tvoj poziv, iz „Testamenta“ vladike Njegoša,  Rajko Maksimović (1935)
  • Djeva dnes / Today the Virgin/ I partenos simeron, božićni muzički kanon, Džon Tavener

Bogdan Đaković, muzikolog i horski dirigent (Novi Sad, 1966), diplomirao je na odseku za muzikologiju Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu, a magistrirao na Akademiji umetnosti u Novom Sadu. Doktorsku diseratciju pod nazivom Funcionalni i stilsko-estetski elementi u srpskoj duhovnoj muzici prve polovine dvadesetog veka odbranio je 2013 godine. Osnovao je 1987. godine u Novom Sadu crkveno pevačko društvo ''Sveti Stefan Dečanski'', a potom i Hor saborne crkve ''Sveti Georgije'' koji i danas vodi. Povremeno radi sa Kamernim horom Akademije umetnosti iz Novog Sada, a od 2009. godine i sa festivalskim horom Kotor-Art-a (Crna Gora). Od 2015. godine osnivač je i dirigent ansambla HorUns novosadskog Univerziteta. Godine 2014. bio je gost-dirigent jednog od najboljih svetskih vokalnih ansambala ѕa staru i novu muziku Cappella Romana iz Portlanda (Oregon, SAD) izvodeći seriju celovečernjih koncerata srpske duhovne muzike (Sacred Songs of Serbia). Deluje u zvanju redovnog profesora za stručno umetničku nastavnu oblast Poznavanje horske literature i prodekan je za nauku na Akademiji umetnosti u Novom Sadu. Od 2006. godine predaje izborni predmet Umetnost i medicina na Medicinskom fakultetu Univerziteta u Novom Sadu. Bio član je Regionalnog umetničkog odbora (Regional Artistic Comittee) festivala Europe Cantat za 2015. godinu u Pečuju, kao i Upravnog odbora Radio Televizije Vojvodine (2006-2011). Član je Muzikološkog društva Srbije, Odeljenja za scenske umetnosti i muziku, Odbora za Muzičke večeri u Matici srpskoj i Međunarodnog udruženja za pravoslavnu muziku (ISCOM) pri Teološkom fakultetu u Joensu (Finska). Dobitnik je nagrade Iskra kulture iz oblasti muzičke umetnosti za 2006. godinu, koji mu je dodelio Zavod za kulturu Vojvodine. Deluje kao stručni konsultant i član žirija nekolicine domaćih festivala horske i umetničke muzike (Dani Josifa Marinkovića/Novi Bečej, Festival Kamernih horova/Kragujevac, Mokranjčevi dani/ Negotin). Do sada je objavio oko pedeset studija, stručnih tekstova i prikaza, četrdesetak muzičkih kritika, kao i četiri samostalna kompakt-diska i jedno video-izdanje sa horom Saborne crkve sv. Georgije iz Novog Sada. Posebno se ističe monografija Bogoslužbeni i umetnički elementi u srpskoj crkvenoj horskoj muzici u periodu između dva svetska rata (1918-1941), koju su objavili Matica srpska i Akademija umetnosti iz Novog Sada 2015 godine.

Hor Saborne crkve Sv. Georgije iz Novog Sada nastavlja bogatu tradiciju srpskih, bačkih i novosadskih crkveno-pevačkih društava, a posebno Katedralnog hora (1939). U oktobru 1992. godine sadašnji Hor dobija današnji naziv i funkciju matičnog hora novosadske Saborne crkve, pokušavajući da nastavi rad i koncept pomenutog predratnog ansambla, pri čemu bi svaka liturgija u Sabornoj crkvi trebalo da bude ujedno i duhovni koncert. Hor na svom repertoaru ima dela srpske, ruske i bugarske duhovne muzike 19. i 20. veka, odnosno veći broj pesama iz starije tradicije: vizantijskog, srpskog srednjovekovnog i kasnijeg jednoglasja, kao i primere ruske višeglasne muzike 17. i 18. veka. Posebnu pažnju posvećuje savremenoj pravoslavnoj i hrišćanskoj bogoslužbenoj i koncertnoj duhovnoj muzici (Džon Tavener, Ivan Mudi, Arvo Pert, Ksavijer Busto, Roman Hurko, Franc Bibl, Piter Eston...). Pored redovnog učešća na bogosluženjima u hramu Svetog Georgija i po blagoslovu Njegovog preosveštenstva episkopa bačkog g. Irineja, ansambl nastupa na različitim festivalima i manifestacijama značajnim za širenje naše pravoslavne i nacionalne kulture. Hor je pevao na mnogobrojnim bogosluženjima i na prigodnim koncertima širom zemlje, kao i u većem broju naših manastira. Trinaest puta je predstavljao Srpsku pravoslavnu crkvu na Evropskim susretima hrišćanske omladine, koje su od 1993. godine u Minhenu, Parizu (1994, 2003), Vroclavu, Beču, Milanu, Varšavi, Barseloni, Budimpešti, Hamburgu, Lisabonu i Tezeju (1999, 2000, 2002) organizovali monasi iz manastira Teze (Francuska). Posebno se ističe tradicija sedamnaest Božićnih koncerata u Novom Sadu (1998-2015). Hor je nastupao u Parizu, Milanu, Barseloni, Noridžu, Kormeru, Vidmond Ebiju, Bergamu, Hamburgu, Ljubljani, Lisabonu, Solunu, Štokholmu, Zagrebu, Abervilu, Šverinu, Solunu, Beču, Vasi/Finska, Dormundu, Amsterdamu, Bernu, Trstu i drugim evropskim gradovima.
Diskografija: Kompakt disk i audio-kaseta Ruska crkvena muzika u Novom Sadu, Hor Saborne crkve Sveti Georgije Novi Sad – Beseda – Prometej, Novi Sad, 1997;  Kompakt disk Stevan Mokranjac (1956-1914) Liturgija sv. Jovana Zlatoustog, Hor Saborne crkve Sveti Georgije Novi Sad, Koncert u Novosadskoj Sinagogi, Audio Records, Novi Sad, 2000; Kompakt disk (više izvođača) CD New Sound 16, Sokoj – Mic, Beograd, 2000;  Kompakt disk Orthodox church music from Past to Present / Pravoslavna duhovna muzika od prošlosti do danas, Merlin Audio, Norwich – Hor, Saborne crkve Sveti Georgije Novi Sad, 2002;  Kompakt disk Svjati Bože/ Svyati, Hor Saborne crkve Sveti Georgije Novi Sad, 2002; Dvd 70 godina Hora Saborne crkve u Novom Sadu, Radio-televizija Vojvodine / Hor Saborne crkve Sveti Georgije, Novi Sad, 2010.

„HorUns“ / Hor Novosadskog Univerziteta
Ovaj novoformirani horski ansambl (proleće 2016) koji okuplja studente svih fakulteta novosadskog Univerziteta ima za cilj da u svojoj sredini, ali i u inostranim univerzitetskim krugovima promoviše srpsku i svetsku horsku tradiciju različitih stilova, vrsta i žanrova. Kroz rad sa inostranim ansamblima i dirigentima, HorUns želi da putem zajedničkih projekata, kako onih umetničkih, tako i društveno-angažovanih, afirmiše nove oblike horske delatnosti. Pored službenih nastupa za potrebe Rektorata novosadskog Univerziteta, kao i drugih značajnih gradskih, pokrajinskih i republičkih institucija (SANU, Matica srpska...), hor neguje i koncertne aktivnosti u tradicionalnim i netradicionalnim prostorima.

Povezani članci