Jedan mali dečiji portret – velika inspiracija za Uroša Predića

.

0
0
0
s2sdefault
Milesa i Zorica Antonović, Pančevo

U zbirci Građanska nošnja, u Muzeju Vojvodine čuva se veliki broj portretnih fotografija nastalih u periodu od druge polovine 19. do prvih decenija 20. veka. One svedoče o kulturi odevanja građanskog društva, ali i o razvoju fotografskog zanata i o nastanku fotografskih ateljea na području današnje Vojvodine. Tako se u zbirci nalaze dela prvih fotografa na ovom području – Ištvana Oldala (Veliki Bečkerek) i Georgija Kneževića (Novi Sad). Osim portreta građana, kako pojedinačnih, tako i parova i grupnih portreta, u zbirci su zastupljeni i portreti dece. Među njima se posebno izdvajaju portreti koje je radio Josip Singer, Johan Rehnicer i Stefan Vulpe u Novom Sadu, Karolj i Ištvan Rehnicer u Pančevu, Egitius Danenbaum u Sremskoj Mitrovici, Vacek i Gater u Zemunu, M. Botlik u Subotici i drugi. Svaki od sačuvanih portreta svojevrstan je izvor za izučavanje dečije građanske odeće, koja je u osnovi bila preslikana odeća odraslih u određenom periodu, samo što je znatno pojednostavljena i prilagođena dečijem uzrastu.

Slavka Ćurčin i Zorica Antonović

Posebnu pažnju u zbirci privlači portret dve devojčice – Milese i Zorice Antonović iz Pančeva, nastao u ateljeu Karolja Rehnicera, krajem 19. veka. Devojčice su uzrasta od oko tri i oko pet godina. Odevene su u identične haljinice (najverovatnije bele boje), sa širokom kragnom, koja pada na ramena i bogato je ukrašena belim vezom. Rukavi su u gornjem delu izrazito nabrani i završavaju se širokim manžetnama. Fotografisane su pored kolica u kojima su dve porcelanske lutke. Odeća devojčica, kao i njihove igračke, upućuju na zaključak da potiču iz boljestojeće pančevačke građanske porodice. Pored toga što prezentuje dečiju građansku odeću tog vremena, ovaj portret je zanimljiv i iz drugog, mnogo važnijeg razloga. Naime, Uroš Predić je lik jedne od ovih devojčica – Zorice, uzeo kao osnovu za oslikavanje ikone sa likom malog Isusa Hrista.

Ovaj zanimljiv podatak otkriven je nakon pronađenog, dugo čuvanog pisma Uroša Predića, koje je on 13. marta 1906. uputio Katici Antonović Stojanović. U tom pismu se Predić zahvaljuje gospođi Katici na poslatoj fotografiji njene kćerke Zorice Antonović i između ostalog piše: „Slika je vrlo dobra, i ja sam je već juče upotrebio za lik malog Isusa, naravno sa malim izmenama od kojih je najveća ta, što sam morao fotografiju pregledati ne direktno nego iz ogledala, tako da leva strana dođe desno.“ Na žalost, u pismu se ne navodi eksplicitno na kom ikonostasu je lik male Zorice, ali je sasvim izvesno da na ikonostasu u pančevačkoj Gornjoj crkvi, postoji neverovatna sličnost između lika malog Isusa i portreta Zorice Antonović sa fotografije, koju je izradio Karolj Rehnicer, a koja se čuva u zbirci Muzeja Vojvodine. Osim ove fotografije, portret male Zorice možemo videti i na još jednoj fotografiji, nastaloj nešto kasnije, a koja se takođe nalazi u pomenutoj zbirci.

(Podaci o fotografiji i pismu Uroša Predića, preuzeti su iz knjige Mirjane Ćurčin, Sjaj građanske i umetničke elite, Pančevo, 2003)

Ljubica Otić, muzejska savetnica – istoričarka